Rys. 1 Rozłącznik bezpiecznikowy D02-LTS/63-… do montażu na szynie TS 35 mm Mimo ogromnego postępu w dziedzinie elektrotechniki bezpieczniki topikowe ciągle znajdują zastosowanie jako zabezpieczenie nadmiarowo-prądowe we współczesnych instalacjach elektrycznych. Wykorzystywane są w obwodach rozdzielczych do ochrony kabli i przewodów, jako zabezpieczenie zwarciowe silników, do ochrony półprzewodników czy wreszcie jako dobezpieczenie ograniczników przepięć.
Przyszłość tego rodzaju zabezpieczeń wydaje się być niezagrożona z uwagi na ich zalety, do których należy zaliczyć:
- dużą zdolność wyłączania
- niezawodność działania
- możliwość zapewnienia koordynacji różnego rodzaju zabezpieczeń.
Firma Eaton Moeller nieustannie dostosowuje swoje produkty do potrzeb rynku i stara się sprostać rosnącym wymaganiom z zakresu zabezpieczenia instalacji elektrycznych. Nie inaczej jest w przypadku rozłączników bezpiecznikowych o prądach do 63 A, gdzie proponowane do tej pory rozwiązania (rozłączniki Tytan i Z-SLS/CB) spotkały się z uznaniem ze strony projektantów oraz elektroinstalatorów.
Obecnie firma Eaton Moeller wzbogaca swoją ofertę o nowe rozwiązania w tym zakresie – rozłączniki bezpiecznikowe D02- LTS przeznaczone do montażu na szynę TS 35 mm i most szynowy o rozstawie 60 mm. Rozłączniki te przeznaczone są do stosowania z wkładkami D02 oraz z wkładkami wielkości D01 i cylindrycznymi 10 x 38 (po zastosowaniu elementu dopasowującego).
Montaż wkładki topikowej w rozłączniku odbywa się poprzez zatrzaśnięcie wtyku z wkładką w podstawie aparatu, dzięki czemu można przeprowadzić bezproblemową wymianę nawet w sytuacji, gdy wkładka jest gorąca. Konstrukcja wtyku zapewnia zminimalizowanie strat mocy.
Dodatkową funkcjonalnością aparatów jest możliwość plombowania.
Rys. 2 Każdy z rozłączników do montażu na szynę TS 35 mm wyposażony jest w rozwierny styk realizujący kontrolę termiczną. Gdy temperatura toru prądowego rozłącznika przekroczy określoną wartość następuje otwarcie styku. Są to rozłączniki o budowie modułowej przeznaczone do montażu na szynie TS 35 mm, które swoim konturem pasują do pozostałej aparatury modułowej firmy Eaton Moeller.
Rozłączniki dostępne są w wersji 3-, 3+Nbiegunowej oraz 3-biegunowej ze stykiem pomocniczym, informującym o położeniu styków rozłącznika (rys. 1). Każdy aparat posiada sygnalizację optyczną przepalenia wkładki (trzy diody sygnalizacyjne umieszczone na czole aparatu migają jeśli dana wkładka jest uszkodzona) oraz kontrolę termiczną. W tego typu aparatach należy zwrócić uwagę, aby przez cały okres eksploatacji utrzymane były właściwe warunki styku wkładek topikowych oraz przewodów w zaciskach. Nie zastosowanie się do tego zalecenia może spowodować zwiększenie rezystancji styków i nadmierne nagrzewanie zacisków a przez to uszkodzenie rozłącznika. Ochronę przed tymi narażeniami umożliwia kontrola termiczna zrealizowana poprzez styk normalnie zamknięty, który po przekroczeniu określonej temperatury toru prądowego jest rozłączany. Informacja ta może zostać wykorzystana do wcześniejszego zareagowania na sytuację awaryjną, co pozwala uniknąć uszkodzenia aparatu. Działanie kontroli termicznej zobrazowane jest na rys. 2. Istotną zaletą rozłączników D02-LTS jest możliwość ich oszynowania od góry oraz od dołu wraz z pozostałą aparaturą modułową Eaton Moeller (rys. 3). Wyróżnia je ponadto mała szerokość montażowa, która odpowiada zaledwie czterem standardowym modułom.
Rys. 3 Rozłączniki mogą być wspólnie oszynowane z pozostałą aparaturą modułową, zajmują szerokość 4 standardowych modułów. 
Rys. 4 Rozłączniki bezpiecznikowe D02-LTS/63/3… do montażu na moście szynowym o rozstawie 60 mm a) 3-biegunowy b) 3+N-biegunowy Są to rozłączniki listwowe do montażu na szynach o wymiarach 12-30 x 5/10 mm i rozstawie 60 mm (rys. 4). Dużą zaletą tych aparatów jest to, że ich montaż na moście szynowym odbywa się w sposób bardzo prosty i szybki bez żadnych dodatkowych narzędzi i śrub. Jest to możliwe dzięki zaciskom o specjalnej konstrukcji, które można dopasować do grubości szyny. Sam montaż odbywa się poprzez zatrzaśnięcie aparatu na moście szynowym bez potrzeby wiercenia otworów w szynach. Rozłączniki są kompatybilne z systemem montażu szyn zbiorczych Sasy60i. Dostępne są wersje 3- i 3+N-biegunowe ze stykiem pomocniczym lub bez. Każdy z aparatów wyposażony jest w optyczny wskaźnik położenia styków. Optyczna sygnalizacja przepalenia wkładki zrealizowana jest za pomocą diod sygnalizacyjnych.
Przewidziana jest także możliwość zablokowania rozłącznika za pomocą kłódki.
Niewielka szerokość montażowa – tylko 27 mm pozwala na zoptymalizowanie wykorzystania miejsca w rozdzielnicy.
Rozłączniki bezpiecznikowe D02-LTS do 63 A są nowoczesnym rozwiązaniem w zakresie zabezpieczeń topikowych. Wyróżnia je zwiększona funkcjonalność, łatwość wymiany wkładek topikowych oraz niewielka szerokość montażowa. Pozwalają w wygodny sposób zrealizować zabezpieczenia topikowe, zapewniając szereg funkcji sygnalizacyjnych. Dzięki temu stanowią odpowiedź na rosnące wymagania stawiane zabezpieczeniom nowoczesnych instalacji elektrycznych.
Grzegorz Cupriak
Eaton Electric