Rys. 1 Wyłącznik różnicowoprądowy PFDM o prądzie znamionowym 125 A W zakresie wyłączników różnicowoprądowych firma Moeller oferuje bogaty wybór aparatów, które znajdują zastosowanie we wszelkiego rodzaju obiektach:
1) budynkach mieszkalnych i obiektach użyteczności publicznej, gdzie najczęściej stosowanymi są aparaty typu AC i A, prądach znamionowych do 63 A oraz znamionowych prądach różnicowych 30 mA – w tego typu zastosowaniach z powodzeniem wykorzystywane są wyłączniki serii CFI6, które charakteryzują się wytrzymałością zwarciową 6 kA
2) obiektach przemysłowych, w których nierzadko istnieje konieczność zastosowania:
- wyłączników o opóźnionym działaniu: krótkozwłocznych G i selektywnych S,
- wyłączników, które mogą być wykorzystane do zabezpieczenia napędów zasilanych z przetwornic częstotliwości: typ U i typ B
- wyłączników reagujących nie tylko na prądy przemienne sinusoidalne i pulsujące jednopołówkowe, ale również na prądy wyprostowane gładkie: typ B.
Powyższe wymagania spełniają serie wyłączników różnicowoprądowych FI oraz PFIM, charakteryzujące się wytrzymałością zwarciową 10 kA przy odpowiednim dobezpieczeniu.
W zakresie wyłączników różnicowoprądowych o największych prądach znamionowych (125 A) rozszerzeniem oferty jest nowa gama wyłączników oznaczanych symbolem PFDM (rys. 1). Wyłączniki PFDM dostępne są w wykonaniu 2- i 4-biegunowym, reagują na prądy sinusoidalne przemienne (typ AC) oraz na prądy pulsujące jednopołówkowe i sinusoidalne (typ A).
Rys. 2 Prawidłowa realizacja systemu ochrony grupowej z wykorzystaniem wyłączników selektywnych oraz bezzwłocznych. Wyłącznik typu B podłączony z pominięciem wyłącznika selektywnego typu A. Wyłączniki różnicowoprądowe o tak dużych wartościach prądów znamionowych znajdują zastosowanie przede wszystkim jako zabezpieczenie główne, za którym znajdują się wyłączniki zabezpieczające poszczególne obwody i urządzenia. Istotna jest w tym przypadku selektywność działania szeregowo połączonych zabezpieczeń (rys. 2). Chcąc zapewnić prawidłowe działanie układu wyłączników należy je odpowiednio dobrać pod względem opóźnienia działania, rodzaju prądów różnicowych na które reagują oraz wartości znamionowych prądów różnicowych.
Wyłącznik główny powinien być selektywny np. PFDM-125/4/03-S/A. Zakres prądów różnicowych, na które reaguje, powinien obejmować prądy działania wyłączników podrzędnych: np. rozważany wyłącznik jest typu A więc jako podrzędne mogą być zastosowane wyłączniki tego samego typu lub wyłączniki typu AC. Dodatkowo wartość znamionowego prądu różnicowego wyłącznika głównego powinna być co najmniej 3-krotnie większa od wartości prądu wyłącznika podrzędnego.
Bezzwłoczne wyłączniki PFDM mogą zostać wykorzystane do zabezpieczenia części instalacji jak również pojedynczych maszyn oraz urządzeń o większej mocy. Należy przy tym pamiętać, że wyłączniki typu AC mogą być stosowane tam gdzie powstają tylko sinusoidalne prądy upływu. Do zabezpieczenia tych części obwodu, w których stosowane są urządzenia z prostownikami lub zasilaczami impulsowymi, powinny być stosowane wyłączniki typu A.
Rys. 3 Wyłączniki PFDM wyposażone są we wskaźnik położenia zestyków, mogą być oszynowane zarówno od góry jak i od dołu, przeznaczone są do montażu na szynie TS 35 mm. Wyłączniki pracujące w środowisku przemysłowym narażone są na działanie przepięć, które powodowane są częstymi operacjami łączeniowymi oraz towarzyszą pracy urządzeń takich jak spawarki czy obrabiarki. Wyłączniki PFDM poddane są testom na działanie udarów prądowych o charakterystyce 0,5 s / 100 kHz i wytrzymują tego typu narażenia, dzięki czemu są one odporne także na skutki działania operacji łączeniowych wewnątrz instalacji.
Zakres znamionowych prądów różnicowych wyłączników PFDM wynosi od 30 do 500 mA. Mogą być stosowane jako uzupełnienie ochrony przed dotykiem bezpośrednim (wyłączniki o prądzie wyzwalającym 30 mA). Chronią ludzi i zwierzęta przed zagrożeniami wynikającymi z dotyku do części urządzeń znajdujących się pod niebezpiecznym napięciem w czasie normalnej pracy tych urządzeń.
Mogą być stosowane również jako urządzenia do samoczynnego wyłączania zasilania. W przypadku zastosowania wyłączników o znamionowym prądzie różnicowym nie większym niż 500 mA mogą one wówczas stanowić element ochrony przeciwpożarowej.
Aparaty PFDM posiadają standardową budowę charakteryzującą aparaturę modułową i przeznaczone są do montażu na szynie TS 35 mm. W odniesieniu do ich konstrukcji wyłączniki te charakteryzuje (rys. 3):
- wskaźnik położenia zestyków
- możliwość oszynowania z góry i z dołu
- przekrój przewodów łączeniowych od 1,5 do 50 mm2
Z lewej strony aparatów może być dobudowany styk pomocniczy Z-HD (1 przemienny + 1 rozwierny). Styk może pełnić dwie funkcje (rys. 4):
- pomocniczą – informowanie o pozycji styków wyłącznika
- sygnalizacyjną – informowanie o wyzwoleniu wyłącznika z powodu przekroczenia prądu różnicowego.
Wyboru funkcji dokonuje się poprzez przestawienie pokrętła znajdującego się na obudowie styku.
Rys. 4 Styk pomocniczy Z-HD (1 przemienny + 1 rozwierny) dobudowywany z lewej strony wyłącznika. Może pełnić dwie funkcje: Podsumowując, można stwierdzić, że wyłączniki różnicowoprądowe PFDM stanowią ważne uzupełnienie oferty firmy Moeller w zakresie zabezpieczeń różnicowoprądowych dla instalacji o największych prądach obciążenia. Mogą być stosowane do wykrywania upływów sinusoidalnych oraz impulsowych, a w wykonaniu selektywnym pełnić rolę głównego zabezpieczenia różnicowoprądowego. Cechują się ponadto odpornością na zakłócenia towarzyszące operacjom łączeniowym wewnątrz instalacji. Wszystko to sprawia, że wyłącznik PFDM jest aparatem, który potrafisprostać wymaganiom nowoczesnych instalacji elektrycznych.
Grzegorz Cupriak
Moeller Electric