Fot. 1. Typowa rozdzielnica mieszkaniowa ze złączkami listwowymi
Każdy, kto miał do czynienia z oprzewodowywaniem,
serwisowaniem oraz
pomiarami w rozdzielnicach budynkowych
wie, ile problemów stwarza
podłączenie przewodów instalacyjnych
bezpośrednio do aparatów czy
szyn zbiorczych PE i N, rozlokowanych
w różnych częściach rozdzielnicy.
Układający przewody w budynku
zostawia zazwyczaj dłuższy zapas
przewodów, gdyż na etapie tworzenia
instalacji nie zna dokładnej topografii
rozdzielnicy.
Monter oprzewodowujący rozdzielnicę
musi podłączyć dosyć długie,
sztywne przewody jednodrutowe
o przekroju 1,5 mm2, 2,5 mm2 lub
4 mm2 do aparatów i szyn zbiorczych.
Zasilanie rozdzielnicy może
być realizowane przewodem o przekroju
nawet 16 mm2. Te operacje
na pewno nie należą ani do łatwych,
ani do przyjemnych. Dodatkowo pojedyncze
żyły przewodów podłączone
w różnych miejscach rozdzielnicy
mocno ograniczają przejrzystość
oprzewodowania, co nie ułatwia
identyfikacji poszczególnych obwodów.
Niewygodne jest również stosowanie
zacisków gwintowych, które
wymagają okresowej kontroli, polegającej
na dokręcaniu luźnych styków.
Poza tym odkręcanie poszczególnych
przewodów neutralnych
podczas pomiaru rezystancji izolacji jest
bardzo pracochłonne.
Wadą tradycyjnych rozdzielnic jest także
to, że nie ma możliwości wstępnej prefabrykacji
oprzewodowania w warunkach
warsztatowych, a wykonanie tych czynności
na budowie, często w utrudnionych
warunkach, nie daje odpowiedniej gwarancji
jakości połączeń. Również rozbudowa
tradycyjnej rozdzielnicy o dodatkowe
obwody wymaga ingerencji w oprzewodowanie
aparatów.
Biorąc pod uwagę wszystkie te utrudnienia
WAGO opracowało kompleksowy program
złączek przeznaczony do rozdzielnic budynkowych.
Instalacyjne złączki piętrowe
TOPJOB® S to najmniejsze dostępne na rynku
złączki do rozdzielnic budynkowych.
Dzięki ich kompaktowym wymiarom w szafie
pozostaje o 30% więcej miejsca niż przy
zastosowaniu jednopoziomowych przelotowych
złączek listwowych.
Atutem jest również jednolita architektura
wszystkich złączek pozwalająca na tworzenie
spójnych listew. Niewielkie wymiary
i optymalne nachylenie płaszczyzny podłączania
przewodów zapewniają szybki
i łatwy montaż nawet w małej rozdzielnicy.
Wszystkie połączenia wewnętrzne można
wykonać w warsztacie. Najlepszym rozwiązaniem
jest w tym przypadku zastosowanie
przewodów linkowych, które w sposób estetyczny
i niewymagający większego wysiłku
można ułożyć w rozdzielnicy. Pod zacisk
aparatu doprowadza się wyłącznie jedną
żyłę, a ewentualne mostkowanie wspólnych
obwodów dokonujemy na listwie zaciskowej.
Identyfikacja poszczególnych
obwodów również nie sprawia większych
problemów – numer na oznaczniku złączki
pokrywa się z identyfikatorem odpowiedniego
obwodu. Na budowę dostarcza się
w pełni oprzewodowaną rozdzielnicę, zawierającą
aparaturę rozdzielczą i coraz częściej
elementy automatyki budynkowej. Do
tak przygotowanego urządzenia wystarczy
jedynie przyłączyć przewody z zewnątrz.
Przewody dochodzące do rozdzielnicy można zostawić odpowiednio krótkie, nie ma konieczności prowadzenia poszczególnych żył w różne miejsca obudowy.
Fot. 2. Zestaw złączek z rozłącznikiem suwakowym do układów z grupowym wyłącznikiem różnicowoprądowym
Cała rodzina instalacyjnych złączek piętrowych
przygotowana została z myślą
o rozdzielnicach budynkowych. Wszystkie
potencjały pojedynczego obwodu znajdują się
w jednej złączce o standardowej szerokości.
Dzięki integracji potencjałów L, N i PE w jednej
obudowie zyskuje się przejrzysty układ
połączeń w rozdzielnicy, co maksymalnie
ogranicza błędy łączeniowe i ułatwia operacje
pomiarowe, a przewody dochodzące do rozdzielnicy
mogą być stosunkowo krótkie.
Bardziej rozbudowane układy (np. 3-fazowe,
pięcioprzewodowe) można zrealizować
za pomocą dwóch złączek piętrowych: jednej
z L1, N i PE i drugiej z L2 i L3. Tory
L i N mają odpowiednie kanały umożliwiające
mostkowanie poprzeczne wielu złączek.
Mostkując tor L z innymi złączkami,
uzyskuje się możliwość zabezpieczenia
wielu obwodów za pomocą pojedynczego
wyłącznika nadprądowego. Zaś mostkowanie
torów N ułatwia tworzenie małych grup
odbiorników (do 5 odpływów) zabezpieczonych
zbiorczym wyłącznikiem różnicowoprądowym.
Mostkowanie torów N w przypadku większych
grup odbiorów (więcej niż 5 odpływów)
jest realizowane za pomocą specjalnych
złączek z łącznikami suwakowymi
N. Łączą one poszczególne tory N złączek
z miedzianą szyną zbiorczą przyciętą na odpowiednią
długość.
Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych
wymagają wykonania pomiarów:
odbiorczych (po oddaniu do eksploatacji)
i/lub okresowych (w przypadku budynków
użyteczności publicznej co 5 lat). Jednym
z istotnych testów jest pomiar rezystancji
izolacji, który powinien być przeprowadzony
przy całkowitym odłączeniu przewodów
roboczych (L i N) zarówno od strony rozdzielnicy,
jak i odbiorów.
Piętrowe złączki instalacyjne są zgodne
z wymogami normy dotyczącej rozłączania
potencjału N bez wypinania przewodu
z zacisku podczas pomiaru rezystancji
izolacji. Norma ta określa, że przy przewodach
o przekrojach poniżej 10 mm2 musi
istnieć możliwość prostego pomiaru rezystancji
izolacji wszystkich przewodów pojedynczego
obwodu względem ziemi, bez
odłączania przewodu neutralnego z zacisku.
Każdy bowiem demontaż i ponowny
montaż przewodu powoduje pogorszenie
jakości połączenia. Nie ma możliwości
zapewnienie tego samego miejsca styku
przewodu z szyną prądową, który uprzednio
był chroniony przed utlenianiem i nie
był pokryty warstwą tlenków. Dodatkowo
możliwość rozłączenia pojedynczego toru
neutralnego ułatwia identyfikację doziemionego
obwodu – operacja ta wymaga
rozłączenie zarówno toru L, jak i N. Aby
sprostać tym wymaganiom, WAGO przygotowało
2 typy złączek:
Fot. 3. Zestaw złączek z rozłącznikiem nożowym do układów z indywidualnymi wyłącznikami różnicowoprądowymi
Piętrowe złączki instalacyjne umożliwiają
podłączenie wszystkich typów przewodów
stosowanych w budownictwie, o przekrojach
od 0,2 mm2 do nawet 35 mm2. Złączki
TOPJOB® S mogą być obciążone prądem
nominalnym największego możliwego
do podłączenia przewodu. I tak np. przy
złączce 2,5 mm2 o prądzie nominalnym 24 A
przy zastosowaniu przewodu 4 mm2 bez tulejki
obciążalność złączki wynosi aż 32 A!
Duże prądy nominalne umożliwiają liczne
zastosowania i bezpieczną eksploatację.
Dodatkowym elementem zapewniającym
bezpieczeństwo użytkowania jest miedziana
szyna zbiorcza N o wymiarach 10 x 3 mm,
umożliwiająca przepływ sumarycznego prądu
powrotnego rzędu 140 A.
Instalacyjne złączki piętrowe WAGO są
wyposażone w nowatorskie rozwiązanie
zacisków sprężynowych Push-in CAGE
CLAMP®, umożliwiające szybki, beznarzędziowy
montaż przewodów jednodrutowych
i linkowych zakończonych tulejkami.
Wystarczy wcisnąć przewód do oporu. Jakość
połączenia jest niezależna od staranności
montażu, w przeciwieństwie do połączeń
śrubowych. Samo połączenie jest gazoszczelne
i nie wymaga serwisowania w czasie
eksploatacji.
W ofercie znajdują się: przelotowe złączki
zasilające do 35 mm2 włącznie wraz ze
specjalnymi złączkami zasilającymi szynę
zbiorczą N z łącznikiem suwakowym.
W przypadku instalacyjnych złączek piętrowych
(L, N i PE) dostępne są rozwiązania
do 4 mm2 do typowych odbiorników w budynkach,
a także złączki do 6 mm2 – do zasilania
odbiorów o większej mocy lub bardziej
odległych, wymagających grubszych
przewodów ze względu na ograniczenie
spadku napięcia.
Na uwagę zasługuje bogaty system mostków,
które można indywidualnie modyfikować
w zależności od potrzeb. Listwę zaciskową
można opisać za pomocą ciągłych
pasków oznacznikowych, pozwalających
na znaczną oszczędność czasu montażu.
Wielowierszowy opis na oznacznikach nie
tylko ułatwia identyfikację poszczególnych
obwodów, ale może również wskazać jego
funkcję.
Oferta WAGO obejmuje również cały zestaw
akcesoriów związanych z miedzianą szyną
zbiorczą N. Są to m.in. złączki zasilające
z łącznikiem suwakowym, wsporniki szyny
zbiorczej, przezroczyste pokrywy oraz
specjalne blokady mechaniczne, uniemożliwiające
przesunięcie suwaka. Na szczególną
uwagę zasługują także akcesoria ułatwiające
pomiary: od prostych wtyków bananowych,
aż po specjalne adaptery skracające czas
pomiaru rezystancji izolacji przewodów doprowadzonych
do rozdzielnicy. Dzięki automatycznemu
zwarciu potencjałów roboczych
podczas wetknięcia adaptera do złączki, skracamy
czas pomiaru o 50% i chronimy ewentualnie
podłączone odbiory przed uszkodzeniem,
pod wpływem wysokiego napięcia
pomiarowego 500 V DC.
Henryk Ziegler
menedżer produktu, WAGO ELWAG