O tym, że do budowy domu potrzebne są cegły, wie każde dziecko. O tym, że na budowie niezbędny jest też prąd prędzej czy później dowiaduje się każdy inwestor. Przy okazji dowiaduje się również, że doprowadzenie energii elektrycznej do miejsca budowy nie jest sprawą dziecinnie prostą, w dodatku wymaga pewnych nakładów finansowych. Wymaga także czasu i wypełnienia pliku dokumentów. Na pierwszy rzut oka – kolejny biurokratyczny koszmar. Gdy jednak trzymamy się procedur stosowanych przez energetyków, można załatwić to szybko i bezboleśnie.

Od czego zacząć?

Energia elektryczna to pierwsze medium, które powinno pojawić się na placu budowy. I tu pojawia się pierwsze pytanie – jaka moc będzie potrzebna, żeby zasilić wszystkie pracujące na budowie urządzenia? To zależy od ilości maszyn, których używać będzie ekipa budowlana, konkretną wartość powinien określić kierownik budowy.

Gdy znana jest już wielkość zapotrzebowania na prąd, trzeba skontaktować się ze spółką dystrybucyjną (czyli zakładem energetycznym) działającym w miejscu budowy. Tam trzeba będzie załatwić wszystkie formalności związane z przyłączeniem placu budowy do sieci energetycznej. W każdej z nich ścieżka do przejścia jest podobna. Należy ją rozpocząć od złożenia „Wniosku o określenie warunków przyłączenia”, który znaleźć można na stronach internetowych dystrybutorów energii lub w biurach obsługi klientów.

Łukasz Zimnoch, rzecznik prasowy Vatenfall wyjaśnia: „Do wniosku należy dołączyć kserokopię tytułu prawnego do nieruchomości, plan sytuacyjny umożliwiający lokalizację nieruchomości w terenie oraz, w przypadku firm, dokumenty związane z działalnością (KRS, wyciąg z ewidencji działalności gospodarczej). Wymagane załączniki są wymienione na druku wniosku o ustalenie warunków przyłączenia. Dokumenty należy wysłać lub złożyć w Biurze Obsługi Klientów. W odpowiedzi przesłane zostaną warunki przyłączenia i propozycja umowy o przyłączenie, która w szczegółach określa wzajemne obowiązki stron w zakresie realizacji przyłączenia oraz opłatę z tym związaną. Należy ją podpisać i jeden z egzemplarzy odesłać do spółki dystrybucyjnej. Konieczne jest również uregulowanie faktury za przyłączenie. Następnie odbiorca wykonuje przyłącze tymczasowe (np. złącze z przygotowanym miejscem na licznik energii elektrycznej) po czym zgłasza gotowość jego podłączenia wraz z pisemnym oświadczeniem o stanie technicznym instalacji odbiorczej, które powinno być podpisane przez elektryka ze stosownymi uprawnieniami (w innych zakładach może być wymagany protokół pomiarów – przyp.). Teraz wystarczy już tylko zawrzeć umowę o świadczenie usług dystrybucji energii elektrycznej lub umowę kompleksową dostarczania energii elektrycznej.”

Bezpieczeństwo przede wszystkim

Zapytaliśmy energetyków, jakie są zasady budowania przyłączy, z których zasilany jest plac budowy. Łukasz Zimnoch radzi: „Dla skrzynek przyłączeniowych dla zasilania placu budowy, które nie będą przebudowane i wykorzystywanie jako docelowe to miejsce umieszczenia najogólniej rzecz biorąc musi być bezpieczne. Jeżeli są wykonane w odpowiedniej klasie IP to mogą być usytuowane na zewnątrz pomieszczeń. Często są to skrzynki przenośne, a więc ich usytuowanie nie powinno przeszkadzać w transporcie. Powinny być usytuowane w takim miejscu, aby nie stwarzać możliwości ich kradzieży.” Danuta Tabaka z ENEA Operator dodaje: „W przypadku przyłączy docelowych projektowanych i budowanych przez dostawcę energii możemy być pewni – są one bezpieczne. Projektując i budując swoje urządzenia uwzględniamy wszystkie obowiązujące przepisy. Urządzenia klienta winny być budowane przez podmioty posiadające stosowne uprawnienia (a więc i wiedzę techniczną w tym zakresie).”

Musimy również pamiętać, że w przypadku przyłącza kablowego (przewody energetyczne położone są pod ziemią) trasa przebiegu kabla musi znajdować się w odpowiednich odległościach od innych instalacji: gazowej, kanalizacyjnej, wodociągowej, teletechnicznej. Ma to szczególnie duże znaczenie na terenach o gęstej zabudowie, czyli np. na osiedlach domków jednorodzinnych.

Przyłącze musi zostać wrysowane w mapę geodezyjną działki z zaznaczonymi wszystkimi instalacjami. Odpowiedzialny za to jest projektant wykonujący projekt przyłącza. Jest on odpowiedzialny również za potwierdzenie prawidłowego, bezkolizyjnego prowadzenia instalacji, które uzyskuje się w Zakładzie Uzgodnień Dokumentacji Projektowej.

Czy jest jakaś alternatywa?

Pytając inaczej – czy jesteśmy skazani na zasilanie energią elektryczną dostarczaną nam przez monopolistę? Teoretycznie – nie. Możemy zawsze zasilić plac budowy za pomocą agregatów prądotwórczych. Biorąc jednak pod uwagę koszt takiego urządzenia oraz wciąż rosnące ceny paliw jest to rozwiązanie kompletnie nieopłacalne. Może być jedynie rozwiązaniem tymczasowym (agregaty można wypożyczać) w przypadku, gdy realizacja przyłącza w terminie odpowiadającym harmonogramowi prac budowlanych jest z jakichś powodów niemożliwa.

Jeżeli realizacja przyłączenia miałaby nam opóźnić budowę możemy posiłkować się energią elektryczną sąsiada. Takie postępowanie obwarowane jest jednak pewnymi warunkami. Po pierwsze, co oczywiste, musimy mieć na to jego zgodę. Po drugie sąsiad musi mieć zawartą umowę na dostarczanie energii dla placu budowy. Nie powinno się zasilać placów budów z liczników, dla których umowy dostarczania energii określają charakter odbioru jako gospodarstwo domowe/ budynek mieszkalny itp. – z uwagi na różnice w taryfach opłat dla różnych charakterów obiektów. Takie postępowanie jest nadużyciem taryfowym i grozi konsekwencjami finansowymi. Po trzecie - moc przyłączeniowa powinna być wystarczająca dla zasilania obu obiektów.

Pozostaje jeszcze kwestia rozliczenia kosztów. Najpewniejszą metodą, pozwalającą na precyzyjne rozliczenie zużytej energii elektrycznej jest zamontowanie podlicznika.

Jak długo?

Przyłącze budowane na potrzeby budowy to z zasady przyłącze tymczasowe, wykonywane przez inwestora na własny koszt. Jak wyjaśnia Danuta Tabaka, rzecznik prasowy ENEA Operator: „Zgodnie z przepisami prawa takie przyłącze nie powinno funkcjonować dłużej niż rok – w tym też czasie najczęściej przedsiębiorstwo energetyczne buduje docelowe przyłącze, które zastępuje przyłącze tymczasowe. Wszelkie koszty budowy takiego przyłącza pokrywa klient.” Pamiętajmy, że inwestor odpowiedzialny jest nie tylko za wykonanie, ale również za zaprojektowanie przyłącza tymczasowego. Dla urządzeń docelowych projekty wykonuje dostawca energii, który też realizuje budowę urządzeń.

Po zakończeniu budowy powinniśmy również zmienić umowę kompleksową (lub umowy – sprzedaży energii elektrycznej oraz świadczenia usług dystrybucji) na podstawie których dostarczana jest nam energia elektryczna. Jest to niezbędne, ponieważ place budów rozliczane są wg taryfy „C”, gospodarstwa domowe należą do grupy taryfowej „G”.

Małgorzata Dobień

Tab. 1 Odległości kabli energetycznych i sygnalizacyjnych ułożonych bezpośrednio w ziemi od innych urządzeń podziemnych

L.P.	Rodzaj urządzenia podziemnego	Najmniejsza dopuszczalna odległość [cm]
		kabli o napięciu znamionowym UN ≤ 30 kV		kabli o napięciu znamionowym 30 kV ≤ UN ≤ 110 kV
		pionowa na skrzyżowaniu	pozioma na skrzyżowaniu	pionowa na skrzyżowaniu	pozioma na skrzyżowaniu
1	Rurociągi wodociągowe, ściekowe, cieplne, gazowe z gazami niepalnymi	25 + średnica rurociągu	25 + średnica rurociągu	50 + średnica rurociągu	50 + średnica rurociągu
2	Rurociągi z gazami i cieczami palnymi	uzgodnić z właścicielem rurociągu, ale nie mniej niż w lp. 1
3	Zbiorniki z gazami i cieczami palnymi	nie mogą się krzyżować	200	nie mogą się krzyżować	uzgodnić z właścicielem rurociągu, ale nie mniej niż 250
4	Części podziemne linii napowietrznych (ustój, podpora, odciążka)	nie mogą się krzyżować	40	nie mogą się krzyżować	100
5	Ściany budynków i inne budowle, np. przyczółki, z wyjątkiem urządzeń wyszczególnionych w lp. 1, 2, 3 i 4	nie mogą się krzyżować	50*	nie mogą się krzyżować	100
6	Skrajna szyna trakcji	100 - między osłoną kabla i stopą szyny; 50 - między osłoną kabla a dnem rowu odwadniającego	250*	120 - między osłoną kabla i stopą szyny; 80 - między osłoną kabla a dnem rowu odwadniającego	250
7	Urządzenia do ochrony budowli od wyładowań atmosferycznych	Wg PN-86/E-05003/01 „Ochrona odgromowa obiektów budowlanych. Wymagania ogólne.”
* - dopuszcza się zmniejszenie odległości podanych w tablicy, pod warunkiem zastosowania osłon otaczających i uzgodnienia odstępstwa z użytkownikami obiektów.

---