Osprzęt elektroinstalacyjny pełni już nie tylko rolę funkcjonalną ale i dekoracyjną. Wynika to przede wszystkim z ciekawych kształtów i barw urządzeń.

W niektórych łącznikach uwzględnia się ciekawe kształty oraz bogatą paletę barw klawiszy i ramek. Tym sposobem gniazdo lub łącznik do kuchni, łazienki czy salonu nabyć można niemal w każdym kolorze. Do dyspozycji jest również szeroka gama materiałów wykonania. Wybrać można zatem pomiędzy drewnem, tworzywami sztucznymi, szkłem, metalem a nawet skórą. Szlachetne materiały o różnych fakturach i kolorach są w stanie nadać osprzętowi elegancki a zarazem dyskretny wygląd, idealnie łącząc się z określonym stylem wnętrza.
Ciekawie wyglądają przełączniki i gniazda dwukolorowe, ramki chowające się w ścianie oraz modele z ozdobnymi wymiennymi pierścieniami. Stąd też chcąc zmienić łącznik można zastosować inne elementy ozdobne. Ponadto dostępne są wielofunkcyjne łączniki bezprzyciskowe. W zakresie gniazd warto zwrócić uwagę na gniazda instalowane w podłodze.
Z myślą o sypialniach produkowane są programatory scen świetlnych.Za pomocą urządzeń tego typu istnieje możliwość zaprogramowania np. pozycji żaluzji czy natężenia światła. Osprzęt elektroinstalacyjny najczęściej obejmuje łączniki z podświetleniem lub bez, gniazda pojedyncze i podwójne z uziemieniem i bez uziemienia, gniazda bryzgoodporne IP 44, a także gniazda potrójne. Osprzęt elektroinstalacyjny stanowią także gniazda telefoniczne jedno- i dwukrotne RJ-12, gniazda abonenckie RTV i komputerowe RJ45 oraz ściemniacze i podstawy naścienne.

Osprzęt natynkowy

Osprzęt elektroinstalacyjny natynkowy nie wymaga puszki podtynkowej, bowiem montaż odbywa się bezpośrednio na ścianie, najczęściej przy użyciu adapterów natynkowych. Poszczególne elementy osprzętu można montować w ramkach 1 -, 2 -, 3 -, 4 - lub 5 – krotnych. Sposób ułożenia ramek może być zarówno poziomy jak i pionowy. Oferta materiałów wykonania osprzętu jest bardzo szeroka. Niektóre modele są wykonane z poliwęglanu, który, jak wiadomo, cechuje się wysokim poziomem odporności na działanie promieni UV. Wyjątkowo trwały pozostaje również kolor. Osprzęt biały, kremowy, antracytowy, grafitowy, metaliczny to tylko kilka przykładów szerokiej palety kolorów.
Na uwagę zasługują tworzywa o wysokim połysku i odporności na zarysowania. Nabyć można również modele wykonane z drewna. Nie bez znaczenia pozostaje konstrukcja zapewniająca łatwe utrzymanie czystości. Do montażu natynkowego przystosowane są łączniki i gniazda z uchylną osłoną, dzięki czemu stopień bryzgoszczelności jest wysoki. Osprzęt tego typu nabyć można zarówno w wersjach przeznaczonych do mieszkań jak i zastosowań przemysłowych.

Osprzęt podtynkowy

Dostępny na rynku osprzęt podtynkowy również pozwala na skonfigurowanie dowolnego zestawu w jednej ramce. W niektórych modelach korpusów łączników przewidziano szybkozłącza, dzięki czemu jest możliwy szybki a zarazem prosty montaż oraz demontaż torów prądowych. Do zacisków można podłączyć przewód o średnicy od 0,75 mm2 do 2,5 mm2. Niektóre programy podtynkowego osprzętu elektroinstalacyjnego pozwalają na montaż bazujący na uniwersalnym uchwycie montażowym, który przeznaczony jest do płyt kartonowo -gipsowych oraz ścian murowanych. Nabyć można również uchwyty uniwersalne. Istnieje możliwość zastosowania puszek wielokrotnych, a także mocowań w pionie i w poziomie. Interesujące rozwiązanie stanowią puszki, w których przewidziano większą przestrzeń na okablowanie, co ułatwia montaż.
Niektóre uchwyty uniwersalne wyposażono w osłonę. Zapewnia ona ochronę mechanizmu przed zabrudzeniem gipsem lub farbą. Osłony mogą być instalowane przy użyciu wkrętów lub pazurków.

Do kuchni i łazienki

Dobierając osprzęt do kuchni czy też łazienki należy przede wszystkim pamiętać aby był on bryzgoszczelny. Stąd też najlepsze do tych miejsc są wersje o stopniu ochrony IP44. Należy pamiętać, że osprzęt o podwyższonej odporności na warunki zewnętrze nie zawsze musi wyglądać mniej estetycznie. Nabyć można bowiem np. ramki, w których umieszcza się mechanizmy wodoodporne.
W kuchni przydatny będzie osprzęt z czujnikami gazu. Niektóre modele osprzętu tego typu są w stanie w sposób automatyczny zamknąć zawór główny poprzez sterowanie zaworem wykonawczym. Interesujące rozwiązanie stanowią także wersje osprzętu z czujnikami wilgotności. W takim przypadku sonda może być zamontowana w podłodze, dzięki czemu zyskuje się ochronę przed zalaniem pomieszczenia. Osprzętem może być termostat cyfrowy przeznaczony do sterowania ogrzewaniem podłogowym czy też klimatyzacją.

Ściemniacze oświetlenia

Wspomniane już ściemniacze oświetlenia dobiera się w zależności od rodzaju obciążenia i sterowanych źródeł światła. Np. ściemniacze z obciążeniem indukcyjnym mogą obsługiwać niskonapięciowe lampy halogenowe zasilane za pomocą transformatorów ferromagnetycznych. Obciążenie indukcyjne to również lampy fl uorescencyjne (okrągłe lub liniowe) również z transformatorami ferromagmetycznymi. Trzeba również wspomnieć o obciążeniu pojemnościowym. Chodzi tutaj np. o niskonapięciowe lampy halogenowe z transformatorami elektronicznymi. Z kolei żarówki halogenowe 230 V to obciążenie rezystancyjne.
Prostsze wersje ściemniaczy nie mają pamięci ustawień natężenia oświetlenia. Niejednokrotnie zastosowanie znajdują urządzenia z obudowami, które mieszczą się w puszcze instalacyjnej (60mm). Urządzenia tego typu znajdują zastosowanie w aplikacjach wymagających załączania i wyłączania oświetlenia żarowego i halogenowego z możliwością regulacji tego oświetlenia przy użyciu włącznika chwilowego podłączonego do przekaźnika.
Z kolei w ściemniaczach oświetlenia z pamięcią ustawień załączenie oświetlenia odbywa się po podaniu impulsu generowanego w momencie naciśnięcia włącznika chwilowego połączonego z przekaźnikiem. Do wyłączenia oświetlenia dochodzi wraz z wygenerowaniem kolejnego impulsu.

W niektórych ściemniaczach w chwili przyciśnięcia przycisku i przytrzymania go dłużej niż 1 sek. inicjowany jest tryb ustawienia oczekiwanego natężenia oświetlenia. Każde załączenie oświetlenia powoduje przywrócenie wcześniej ustawionego poziomu jasności. Ściemniacze tego typu bardzo często wykorzystuje się w instalacjach wymagających użycia wielu przycisków sterujących połączonych równolegle, znajdujących się w różnych punktach pomieszczenia.
Warto wspomnieć o ściemniaczach oświetlenia regulujących poziomem jasności oświetlenia źródeł światła LED. Odpowiednie urządzenie jest dobierane pod kątem funkcjonalności i konkretnej instalacji. W zależności od wersji regulacja poziomu jasności oświetlenia odbywa się za pomocą przycisków, potencjometru lub zewnętrznych sygnałów sterujących. Oprócz tego na rynku oferowane są ściemniacze oświetlenia, które mogą być sterowane stykami przekaźników zewnętrznych, wyjściami central alarmowych, poziomami napięć oraz cyfrowymi protokołami przesyłu danych.
Interesujące rozwiązanie stanowią ściemniacze z symulatorem obecności. Podstawową funkcją urządzeń tego typu jest regulowanie natężenia oświetlenia z obsługą manualną lub za pomocą dowolnego pilota RTV. Uruchamiając tryb symulatora, urządzenie włącza i wyłącza światło z częstotliwością zarejestrowaną w ciągu ostatnich kilku dni.

Osprzęt bezprzewodowy

Nabyć można osprzęt pozwalający na bezprzewodowe sterowanie oświetleniem oraz innymi urządzeniami domowymi. Wymiana danych w systemach tego typu bazuje na technologii radiowej. Zasięg typowego zestawu wynosi do 300 m na zewnątrz budynku i od 10 do 50 m w jego wnętrzu. System można programować w dwóch trybach. W trybie prostym urządzenie jest używane do wykonywania standardowych czynności sterowania takich jak włącz/wyłącz. Skorzystać można również z trybu scen świetlnych, dzięki czemu odtwarzane są schematy oświetlania dla wybranego przycisku. Istnieje możliwość usunięcia lub zamiany istniejących symboli na przyciskach kołyskowych, zgodnie z potrzebami użytkownika.
Nabyć można ekskluzywne modele osprzętu elektrycznego. Niektóre z nich są wykonane z materiałów takich jak stal nierdzewna, kamień, lite drewno a nawet brąz. Kształty mogą przybrać formę klasyczną lub zaokrągloną. Sterowanie bazuje na elementach tradycyjnych w połączeniu z zaawansowaną elektroniką. Łączniki i gniazda cechuje cichym i delikatny dźwięk pracujących mechanizmów oraz precyzyjne działanie. W niektórych modelach przewidziano eleganckie, bursztynowe światło na wyświetlaczu.

Z myślą o pokojach dziecięcych zaprojektowano łączniki nie tylko z podświetlanymi klawiszami ale dodatkowo wyposażone w filtry obrazkowe. Motyw zmienia się w momencie gdy światło zostaje wyłączone. Na podobnej zasadzie działają lampki, które bezpośrednio są umieszczane w kontakcie. Celem zapewnienia bezpieczeństwa dziecka kontakty tego typu mogą być wyposażone w przesłony torów prądowych.
Osprzęt elektroinstalacyjny nabyć można również w wersjach przeznaczonych do biur. Stąd też dostępne są np. gniazda dedykowane. Można podłączyć do nich jedynie gniazda, które są wyposażone w odpowiedni klucz.

Damian Żabicki

---