„Niech się stanie światło”. I tak się stało, ale aby równowaga była zachowana po dniu nastała noc. A skoro nastała noc człowiek musiał nauczyć się radzić sobie w ciemnościach. Na początku były ogniska, pochodnie, z czasem lampki oliwne, lampy naftowe, gazowe, w końcu – elektryczne.

Światło elektryczne oświetla ciemności od ponad 130 lat. Przez niemal półtora wieku oświetlenie elektryczne zmieniało się wraz z rozwojem technologicznym. Żarówki były coraz bardziej wydajne i trwalsze, a co za tym idzie - coraz tańsze. Dzięki temu trafiły „pod strzechy”. A potem było już z górki. Posypały się rozwiązania wypełniające każdą potrzebę lub zachciankę klientów, od oświetlenia ulic (a nawet autostrad), poprzez hale fabryczne, sklepy, domy po latarki kieszonkowe.

Dziś tradycyjne żarówki odchodzą do lamusa. Dzieje się tak, ponieważ są mało efektywne - większość zużywanej przez nie energii zamienia się na energię cieplną. Od 1 września 2009 r. zgodnie z Rozporządzeniem Komisji Europejskiej nr 244/2009 obowiązującym w Unii Europejskiej żarówki 100 watowe zostały przekwalifikowane na „lampy do celów specjalnych” a na ich opakowaniach ma się pojawić wyraźny i dobrze widoczny napis, że „lampa nie nadaje się do oświetlenia pomieszczeń domowych”. Do 2012r. tradycyjne żarówki mają całkowicie zniknąć ze sklepów. Słysząc tę wiadomość Niemcy wykupili wszystkie zapasy tego rodzaju oświetlenia. W Polsce od 1 września 2009 r. roku zakazana jest produkcja i sprzedaż żarówek o mocy 100 W. Systematycznie mają być wycofywane żarówki o coraz słabszej mocy. 1 września 2010 roku z półek sklepów znikną żarówki o mocy 75 W. W kolejnych latach stopniowo będą wycofywane ze sprzedaży następne energochłonne produkty - w 2011 te o mocy większej niż 45 W i wreszcie w 2012 roku - powyżej 7 W. W 2013 roku podniesione zostaną dodatkowo wymagania dotyczące jakości produktów oświetleniowych. Zakończenie realizacji unijnych przepisów zaplanowano na wrzesień 2016 roku, wtedy to wycofane zostaną żarówki z klasą energetyczną C. Według szacunków Komisji Europejskiej zastąpienie żarówek energooszczędnymi i efektywnymi odpowiednikami spowodowało zmniejszenie konsumpcji energii elektrycznej w krajach Unii Europejskiej łącznie o 40 000 000 KWh. Odpowiada to rocznemu zapotrzebowaniu na energię elektryczną Rumunii lub zużyciu energii elektrycznej przez 11 milionów statystycznych gospodarstw domowych. Przeciętne europejskie gospodarstwo domowe zaoszczędzi rocznie 25-50 Euro, co w skali Unii daje oszczędności na poziomie 5-10 miliardów Euro rocznie. Również na naszym rynku klienci coraz częściej sięgają po nowoczesne, komfortowe rozwiązania - mówi Narcyza Barczak- Araszkiewicz Dyrektor Generalny Pol-lighting Polska, Związku Producentów Przemysłu Oświetleniowego.

Co mamy w zamian? Pomijając specjalne źródła światła w powszechnym użyciu są świetlówki liniowe, świetlówki kompaktowe, halogeny i lampy LED.
Jak w przypadku każdej technologii, tak i na rynku oświetlenia elektrycznego kierunki rozwoju wyznaczane są przez różne czynniki. Czasami jest to przełomowe odkrycie albo moda, czasami potrzeby konsumentów, a czasem siła przebicia największych graczy danej branży. W przypadku źródeł światła są dwa wiodące trendy wyznaczające dziś kierunki, w których podąża branża oświetleniowa. To ekologia i ergonomia.
Niezależnie od przeznaczenia – proponowane nowoczesne rozwiązania oświetlenia muszą mieć jeden wspólny mianownik: to komfort użytkownika. W odniesieniu do ergonomii ma to być komfort pracy czy wypoczynku w oświetlanym miejscu. W przypadku ekologii to dwa warunki zbiegają się w jeden – oszczędność. Używając oszczędnego źródła światła dbamy o środowisko. Zmniejszamy również ilość zużywanej energii, więc płacimy niższe rachunki za prąd. Kolejna korzyść to długość czasu użytkowania – dziś produkowanych świetlówek, halogenów czy lamp LED można używać wiele lat.

Nowoczesna oferta na rynku oświetlenia spełnia te wymagania. Halogeny ze względu na mały pobór mocy pozwalają zmniejszyć aż do 30% zużycie energii, natomiast świetlówki kompaktowe i lampy LED to oszczędności nawet do 80% w porównaniu z tradycyjnymi żarówkami. Pamiętajmy, że energooszczędność, to nie tylko ulga dla naszego portfela. To również dbałość o środowisko, zwłaszcza w Polsce, gdzie nadal ponad 90% energii elektrycznej uzyskuje się ze spalania węgla.
A co z komfortem? Jedną z głównych obaw wśród konsumentów wiążących się z wycofywaniem tradycyjnych żarówek z rynku było to, że świetlówki nie zastąpią ich ciepłej barwy światła. Kojarzyły się z białym, nieprzyjemnym i męczącym światłem. Ten problem został już rozwiązany. W ubiegłym roku firma OSRAM wprowadziła na rynek świetlówki kompaktowe o naturalnie ciepłej barwie światła „warm comfort light”. Bardzo nam zależy na tym, aby klienci nie musieli rezygnować z ich przyzwyczajeń i komfortu. Udało nam się opracować idealne rozwiązanie – jako pierwsi na rynku wprowadziliśmy świetlówkę kompaktową o ciepłej, komfortowej barwie światła. To idealny, energooszczędny zamiennik tradycyjnej żarówki – mówi Magdalena Bogusz, dyrektor ds. komunikacji marketingowej OSRAM.

Podobnego problemu nie ma z diodami LED. W ich przypadku gama kolorów jest niemal nieograniczona. Są jeszcze oszczędniejsze od świetlówek oraz bardzo trwałe. Produkowane przez Philips lampy LEDINO, w których zastosowano diody LED jako pełnowartościowe źródło światła o dużej mocy mogą pracować nawet 20 lat bez konieczności konserwacji. Systemy oświetlenia wykorzystujące diody LED są doskonałym rozwiązaniem do różnorodnej aranżacji wnętrz. Dzięki „wielobarwności” świetnie sprawdzają się jako element dekoracyjny. W połączeniu z inteligentnymi systemami sterowania pozwalają na dowolną aranżację nastroju. Przecież ostateczny efekt wizualny każdego miejsca (oprócz rozwiązań architektonicznych) tworzy światło.
Może doskonale poprawić jakość odpoczynku w domu, zbudować romantyczny nastrój w restauracji czy podnieść temperaturę zabawy w klubie nocnym. Lampy LED mogą być świetną „bronią” w rękach pracodawców. Świetną, bo przyjazną pracownikowi. Z badań przeprowadzonych przez Philips wynika, że właściwie zaprojektowane i dobrane oświetlenie może zwiększyć efektywność danej organizacji nawet o 15%.
Nadal podstawową rolą lamp jest zapewnienie nam bezpieczeństwa i komfortu, zarówno w domu jak i na ulicy. Jednak pełnią one rolę podwójną, zarówno praktyczną jak i estetyczną. Wykorzystanie w oświetleniu ulicznym nowoczesnych diod LED pozwala władzom miast na daleko idącą oszczędność energii. Oświetlenie to pozwala uzyskać ponad 70% oszczędności w porównaniu z obecnie stosowanymi oprawami, bez potrzeby rezygnowania z jakości światła. Diodowe rozwiązania np.: Philips zapewniają wysokiej jakości światło białe, oddające kolory w najbardziej naturalny sposób, które spełnia odpowiednie normy odnoszące się do oświetlenia ulicznego. Kiedyś byliśmy skazani na ciężkie, wykonywane na wzór gazowych lub betonowe latarnie. Dziś ograniczeniem jest jedynie wiedza, talent i wyobraźnia projektanta. Coraz częściej widzimy to na naszych ulicach – z roku na rok przybywa miejsc, które w nocy, oświetlone w pomysłowy sposób, wyglądają lepiej niż za dnia.

Nie brak również wnętrz, w których światło i jego źródła są najważniejszym elementem dekoracyjnym. Nowoczesne źródła światła dają projektantom opraw oświetleniowych i lamp szerokie pole do popisu. Tradycyjne żarówki są duże i wytwarzają wiele ciepła. Diody LED są niewielkie i zimne, co poszerza gamę materiałów, które można wykorzystać do budowy opraw oświetleniowych. Co więc dają nam nowoczesne źródła światła? Teoretycznie mają same zalety. Stawiają nas o krok od oświetleniowego szczytu marzeń, którym byłaby lampa piękna, wytrzymała, tania i zużywająca mało energii. Niestety, nowoczesne rozwiązania są nadal drogie, co po części rekompensowane jest przez ich energooszczędność.

red

---