Fot. 1. Przykład centrali systemu sygnalizacji pożaru.W ciągu minionych 20-stu lat oferta produkcyjna Technokabla została znacznie poszerzona o całą gamę rodzajów kabli i przewodów, które z powodzeniem są stosowane w miejscach gdzie jest wymagane najwyższe bezpieczeństwo pożarowe.
Wszystkie produkowane przez Technokabel S.A. kable i przewody z przeznaczeniem do instalacji przeciwpożarowych posiadają odpowiednie krajowe certyfikaty i świadectwa dopuszczenia wydane przez CNBOP-PIB. Zostały przebadane w akredytowanych laboratoriach wg normy DIN 4102-12 i spełniają swoje funkcje w warunkach pożaru. Liczne badania przeprowadzone z wieloma systemami zamocowań kablowych produkowanych przez renomowane światowe firmy takie jak BAKS, OBO BETTERMANN, PUK, NIEDAX i inne pozwalają naszym klientom realizować najbezpieczniejsze instalacje w budynkach wysokościowych, metrze lub tunelach.
Szczególną grupę wyrobów bezpieczeństwa pożarowego stanowią kable instalacyjne, które współpracują z systemami sygnalizacji pożarowej i muszą spełniać funkcje przesyłu sygnałów alarmowych.
Fot. 2. Kabel światłowodowy TECHNOFLAME FOC-2-SLT-HFFR PH120/E30-E60Systemy ochrony przeciwpożarowej to zbiór kompatybilnych elementów (czujników, przetworników, kamer, sterowników…), które tworząc wspólnie instalację o określonej konfiguracji, są w stanie wykrywać pożar, inicjować alarm lub też wykonywać inne działania zmierzające do zmniejszenia skutków pożaru. Podstawowym zadaniem tych systemów jest szybkie i bezbłędne wykrycie powstającego pożaru, zanim się on rozwinie i osiągnie rozmiary trudne do opanowania. Co ważne system ten ma funkcjonować także jak najdłużej w czasie trwania pożaru, dopóki nie ulegnie degradacji, a także przesyłany sygnał alarmowy powinien być do końca czytelny i zrozumiały, a więc niepodatny na zakłócenia.
System ochrony przeciwpożarowej jest jednym z podstawowych systemów bezpieczeństwa w obiektach budowlanych.
Doskonalenie i dostosowywanie systemu bezpieczeństwa pożarowego odbywa się we wszystkich obszarach działań w ramach ochrony przeciwpożarowej. Aktualne wyzwania, potrzeby i zagrożenia dla bezpieczeństwa pożarowego skutkują koniecznością poszukiwania i wdrażania nowych, różnorodnych rozwiązań z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Te nowe rozwiązania są niezbędne dla zwiększenia skuteczności i doskonalenia ochrony przeciwpożarowej. Technologie światłowodowe dostarczają nowych inspiracji dla projektantów systemów ppoż. Dostępność konwerterów światłowodowych sprawia, że pojawia się zapotrzebowanie na ognioodporne kable światłowodowe do zastosowania w np. w systemach DSO (Dźwiękowe Systemy Ostrzegawcze).
Fot. 3. Schemat ideowy stanowiska do pomiaru tłumienności światłowodów w kablu TECHNOFLAME FOC-2-SLT-HFFR PH120/E30-E60 podczas próby palności wg DIN 4102-12.W instalacjach obiektów budowlanych oprócz tradycyjnych kabli i przewodów stosowanych do zasilania w energię elektryczną są stosowane przewody sterownicze oraz telekomunikacyjne do współpracy z urządzeniami telekomunikacyjnymi do realizacji transmisji danych, przesyłu sygnałów częstotliwości radiowej i wizyjnych oraz funkcji sygnalizacyjnych i sterowniczych. Te wszystkie kable i przewody są przedmiotem założeń technicznych, a następnie projektu, który przedstawia konkretne rozwiązania systemu ppoż. w tym schematy tras układania kabli i przewodów z uwzględnieniem odpowiednich przepisów i norm oraz cech architektonicznych obiektów.
W szczególności pojawia się tu problem kompatybilności elektromagnetycznej. Każdy przewód przewodzący prąd elektryczny wytwarza w swoim otoczeniu pole elektromagnetyczne, które jest źródłem zakłóceń dla sygnałów prowadzonych w sąsiednich kablach i przewodach. Istotne jest, żeby przesyłany sygnał alarmowy był w warunkach pożaru czytelny i zrozumiały, a więc niepodatny na zakłócenia. Szczególnie duże poziomy zakłóceń pojawiają się podczas zwarć w obwodach elektrycznych, co zdarza się nader często w okolicznościach pożaru. Widmo zakłóceń elektromagnetycznych jest bardzo szerokie od niskich częstotliwości (m.cz.) do bardzo wysokich (w.cz. – rząd MHz –megaherców – 106), które są charakterystyczne np. dla sygnałów wizyjnych.
Aby zapobiec zakłóceniom w kablach instalacyjnych są stosowane ekrany znacznie ograniczające zakłócenia dochodzące z zewnątrz, a także ograniczające rozsiewanie własnych zakłóceń kabla. Jednak nawet najlepsze ekranowanie kabla nie zapewni pełnej ochrony przed zakłóceniami występującymi w całym szerokim zakresie częstotliwości zakłócających.
Inaczej jest w przypadku kabla światłowodowego. Sygnał optyczny prowadzony światłowodem jest całkowicie w 100% odporny na wszelkie zakłócenia elektromagnetyczne. Fale optyczne prowadzone w światłowodzie wielomodowym mają długość 1300 nm i 850 nm, co odpowiada częstotliwościom z zakresu THz (teraherców – 1012 i większym). Jest to obszar podczerwieni – promieniowania elektromagnetycznego z poza zakresu światła widzialnego. Kabel światłowodowy jest zasadniczo dielektryczny, bez elementów metalowych, a więc nie ma obawy, że zaindukują się w nim napięcia powodujące przepływ pasożytniczych prądów, które mogą uszkadzać elementy osłaniające światłowody.
Dodatkowo bardzo małe tłumienie sygnałów przesyłanych włóknami światłowodowymi sprawia, że odległości pomiędzy urządzeniami systemu mogą być duże – znacznie większe w porównaniu z połączeniami realizowanymi za pomocą kabli miedzianych.
| Liczba włókien | do 6 |
|---|---|
| Średnica tuby [mm] | 2,5 ± 0,5 |
| Średnica zewnętrzna kabla {mm] | 7,8 ± 0,5 |
| Masa kabla [kg/km] | 80 |
Fot. 4. Zmiany tłumienności światłowodów w kablu TECHNOFLAME FOC-2-SLT-HFFR PH120/E30-E60 podczas próby palności wg DIN 4102-12.Wychodząc naprzeciw pojawiającemu się zapotrzebowaniu rynkowemu firma Technokabel S.A. znowu jako pierwsza w Polsce zaprojektowała i po uzyskaniu niezbędnych certyfikacji oraz dopuszczeń wdrożyła do produkcji nowy, ognioodporny, całkowicie dielektryczny kabel światłowodowy dedykowany do instalacji ppoż. Kabel jest w 100% odporny na zakłócenia, a tym samym nadaje się do układania w bezpośrednim sąsiedztwie kabli energetycznych, co pozwala projektantom tras kablowych na zaoszczędzenie miejsca w tunelach. Poza tym ma małą średnicę i jest giętki, co zapewnia łatwość jego instalacji i układania.
TECHNOFLAME FOC-2-SLT-HFFR PH120/E30-E60 to ognioodporny i wodoodporny kabel światłowodowy z jedną centralną luźną tubą (do 6 włókien w tubie), przeznaczony do stosowania jako element następujących instalacji:
Kabel może być stosowany w pomieszczeniach chronionych stałymi wodnymi urządzeniami gaśniczymi (SUG).
Kabel może być układany wraz z kablami słaboprądowymi i telekomunikacyjnymi.
Kabel jest wykonany z materiałów całkowicie bezhalogenowych, czyli nadaje się do stosowania tam, gdzie wymagane jest wysokie bezpieczeństwo na wypadek pożaru. Kabel jest trudnopalny, jego emisja dymu w ogniu jest niska, a uwalniane gazy nie powodują korozji.
Zastosowane w kablu wzmocnienie z wodoblokujacego włókna szklanego zapewnia potrzebną wytrzymałość podczas instalacji, ochronę przed uszkodzeniami mechanicznymi oraz atakami gryzoni w czasie eksploatacji.
Luźna tuba wypełniona żelem tiksotropowym zapobiega przedostawaniu się wody do włókien światłowodowych i penetracji wilgoci wzdłuż kabla.
Kabel jest uniwersalny i może być stosowany w instalacjach wewnętrznych i zewnętrznych oraz w tunelach.
Fot. 5. Schemat ideowy stanowiska do pomiaru tłumienności światłowodów w kablu TECHNOFLAME FOC-2-SLT-HFFR PH120/E30-E60 podczas próby palności wg PN EN 50200.| Tłumienność jednostkowa, maks. | |
|---|---|
| dla 850 nm | ≤ 2,3 dB/km |
| dla 1300 nm | ≤ 0.5 dB/km |
| Średnica rdzenia | 50 μm |
| Średnica płaszcza | 125 μm |
| Średnica pokrycia pierwotnego | 250 μm |
| Zakres temperatur pracy: | |
| podczas pracy | od -30 do +70°C |
| podczas układania | od -5 do +50°C |
| Minimalny promień gięcia: | |
| statyczny | 10 x średnica kabla |
| dynamiczny | 15 x średnica kabla |
| Maksymalna siła naprężająca: | |
| podczas pracy | 1500 N |
| podczas układania | 2000 N |
| Odporność na zgniatanie: | |
| długotrwałe | 2000 N |
| krótkotrwałe | 5000 N |
| Korozyjność wydziel. gazów | PN-EN 60754-1/-2, IEC 60754-1/-2 |
| pH, około | 6.8 |
| konduktywność, około | 0.4 μS/mm |
| Gęstość dymu | PN-EN 61034-2 |
| przepuszczalność światła, min. | 80% |
| Palność kabla | nie rozprzestrzeniający płomienia o zmniejszonej palności |
| Próby Palności | PN-EN 60332-1-2, IEC 60332-1-2 |
| Podtrzymanie funkcji wg PN-EN 50582: | |
| do 60 min (E30-E60) | DIN 4102-12 |
| P60-R | CSN 73 0895 |
| PS 60 | STN 92 0205 |
| PH120 | PN-EN 50200 + Załącznik E |
| Wykonanie wg normy | CNBOP-PIB-KOT-2020/0196-3701 wyd.1, WT-TK-51 |
| Reakcja na ogień (PN-EN 13501-6) | Cca-s1a,d0,a1 |
Kabel został poddany koniecznym badaniom zachowania funkcji podczas palenia oraz reakcji na działanie ognia w celu określenia jego charakterystyki i kwalifikacji właściwości użytkowych.
Podczas spalania kabla światłowodowego w komorze badane były zmiany tłumienności w poszczególnych włóknach w funkcji czasu i temperatury. W tym celu na zamówienie Technokabel S.A. zostały opracowane przez Laboratorium Badań Urządzeń Telekomunikacyjnych Instytutu Łączności specjalne stanowiska pomiarowe, które wykorzystano do badań wg norm DIN 4102-12 i PN EN 50582 oraz PN-EN 50200 i PN-EN 50582.
Właściwości użytkowe kabla zostały potwierdzone pozytywną oceną przez CENTRUM NAUKOWO-BADAWCZE OCHRONY PRZECIWPOŻAROWEJ – PAŃSTWOWY INSTYTUT BADAWCZY oraz wydaniem Krajowego Certyfikatu Stałości Właściwości Użytkowych 063-UWB-0253 oraz Świadectwa Dopuszczenia o nr 3990/2020 do stosowania w budownictwie, dostępnych na naszej stronie internetowej www.technokabel.com.pl
Fot. 6. Zmiany tłumienności światłowodów w kablu TECHNOFLAME FOC-2-SLT-HFFR PH120/E30-E60 podczas próby palności wg PN EN 50200.Ognioodporne kable światłowodowe zastosowane w systemach przeciwpożarowych wnoszą nową jakość do krajowego rynku kablowego i przyczyniają się do poprawy bezpieczeństwa pożarowego ludzi i obiektów.
Zespół projektantów i doradców z TECHNOKABEL S.A. zaprasza do współpracy Projektantów i Instalatorów systemów przeciwpożarowych i zachęca do stosowania swoich wyrobów w innowacyjnych rozwiązaniach instalacji przeciwpożarowych.
mgr Inż. Mariusz Kwiatkowski
mgr inż. Dariusz Ziółkowski