Element montażowy na słupie i na wysięgniku.
Element montażowy dający możliwość regulacji kąta montażu.
Układ optyczny - odbłysnik.
Układ regulacji pozycji elementu optycznego.
Rozsył „sredni” (oprawa oswietla wszystkie trzy pasy ruchu jednak wymaga zageszczenia rozstawu).
Rozsył.
Rozsył symetryczny bezposrednio pod oprawę.
Oprawa jednokomorowa.
Oprawy dwukomorowe (dwie szczelnosci elementów oprawy).
a) klosz z tworzywa poliweglanowego,
Kompaktowy układ zasilający.
Złącze nożowe.
Sposoby montażu opraw parkowych.
a) odbłysnik górny,
Układ elektroniczny i optyczny oprawy parkowej.Oprawy do oświetlenia terenów zewnętrznych dzielimy ze względu na strefy stosowania. I tak mamy:
W poniższym opracowaniu zajmiemy się dwiema pierwszymi kategoriami. Oprawy te zapewniają bezpieczeństwo na drogach i ulicach, zwiększają komfort jazdy, jak również zapewniają bezpieczeństwo osobiste wszystkim użytkownikom dróg.
Oprawy uliczno-drogowe są również dodatkowo dzielone ze względu na rodzaj oświetlanej drogi. Różne kategorie dróg wymagają zastosowania odpowiednich rozwiązań oświetleniowych a nie tylko różnicowania źródeł światła. Na autostradach i drogach szybkiego ruchu stosuje się oprawy dużej mocy 250 W - 600 W przy wysokim montażu 10 - 15 m. Pozwala to na szeroki rozstaw słupów oświetleniowych przy zachowaniu równomierności. Drogi krajowe i lokalne są najczęściej oświetlane oprawami montowanymi na niższych słupach h = 6 – 10 m i również mniejszych mocach. Z kolei na drogach osiedlowych wysokość montażu nie powinna przekraczać 6 – 7 m.
Oprawy oświetlenia ulicznego mogą być montowane bezpośrednio na słupie lub na wysięgniku. Średnica montażu typowych opraw nasadzanych na słup to 60 mm i 76 mm. Dla montażu bocznego na wysięgniku zakres ten jest od 32 do 48 mm lub od 42 do 60 mm. Większość producentów stosuje specjalne tuleje redukcyjne, które pozwalają na montaż na obu średnicach. Podobnie jest ze sposobem montażu – uniwersalne adaptery dają możliwość mocowania w obu tych pozycjach.
Inny element montażowy to uchwyt pozwalający zarówno na montaż w dowolnej pozycji, jak również na regulację w odpowiednim kącie. Uchwyty te są z reguły wyposażone w podziałkę kątową umożliwiającą precyzyjną nastawę. Niekiedy stosuje się również oprawy wiszące na układach linowych umieszczone centralnie nad oświetlaną drogą. Pochylenie oprawy pozwala na precyzyjne ustawienie układu optycznego tak by światło mogło idealnie oświetlać cały pas ruchu wraz z otoczeniem. W projekcie oświetleniowym zawsze podawany jest parametr kąta nachylenia wysięgnika lub oprawy.
Układ optyczny opraw ulicznych wymaga niezwykłej precyzji. Elementy te są konstruowane do odpowiednich lamp, nie ma wersji uniwersalnych. Sam odbłyśnik najczęściej jest wykonany z blachy aluminiowej polerowanej, o bardzo wysokiej czystości. Niekiedy wykonywany jest z tworzywa i dopiero na tę powierzchnię napylana jest warstwa aluminium.
Ustawienia odbłyśnika lub pozycji źródła światła – są to dwa typy regulacji sposobu rozsyłu światła. Regulacja ta jest niezbędna do uzyskania prawidłowych parametrów oświetlenia drogi. Poprzez przesunięcie w odpowiednią pozycję przesuwamy źródło lub odbłyśnik tak by ukierunkować odpowiednio światło.
Rysunki poniżej pokazują, jak z tej samej oprawy o równej mocy za pośrednictwem zmiany pozycji odbłyśnika uzyskujemy inne parametry świetlne. Ilość pozycji ustawienia odbłyśnika lub źródła światła zależy od klasy oprawy – z reguły im lepsza tym więcej możliwości regulacji. Ważne jednak, aby posiadały wiarygodne dane fotometryczne do każdego ustawienia.
Większość opraw oświetleniowych ulicznych wykonywana jest z odlewów aluminiowych lub z tworzyw sztucznych wzmacnianych włóknem szklanym. Oprawy wykonywane są w dwóch typach: jako oprawy jednokomorowe lub dwukomorowe. Wiąże się to z faktem, iż mamy dwie różne szczelności dla poszczególnych elementów. Po otwarciu oprawy jednokomorowej mamy dostęp zarówno do źródła światła i osprzętu elektrycznego. Oprawy dwukomorowe pozwalają na oddzielny dostęp do układu zasilającego oraz do klosza oprawy. W przypadku układów dwukomorowych niezbędne jest podanie oddzielnie klas szczelności dla obu tych części.
Klosze opraw ulicznych są wykonywane z różnych materiałów i w różnym kształcie. Najczęściej są to klosze z tworzyw sztucznych odpornych na działanie UV i uszkodzenia mechaniczne oraz hartowane szkło w formie płaskiej szyby lub dmuchanego klosza. Rodzaj i kształt klosza wpływa na warunki obserwacji i ma bezpośrednie przełożenie na tzw. olśnienie.
Układ zasilający, czyli osprzęt elektryczny montowany jest albo na płycie, albo jako kompaktowy zestaw pozwalający na łatwą wymianę. Obecnie coraz częściej stosuje się elektroniczne układy zasilające oraz elementy pozwalające na regulację strumienia, co powoduje oszczędności energii.
Standardem jest wykonanie ochrony przed porażeniem elektrycznym w pierwszej jak i w drugiej klasie ochronności. Pierwsza klasa wymaga zastosowania przewodu uziemiającego, druga z kolei to zastosowanie podwójnej izolacji. W wielu przypadkach wybierane są oprawy w II klasie ochronności, ponieważ nie wymaga to stosowania dodatkowego przewodu uziemiającego prowadzonego do każdej oprawy. Jednak to nie tylko klasa ochronności zapewnia bezpieczeństwo. Bardzo dobrym rozwiązaniem jest zastosowanie specjalnej złączki, która po otwarciu oprawy rozłącza obwód elektryczny dając bezpieczny dostęp do źródła i układu elektrycznego. Dostęp do źródła światła to bardzo istotna sprawa. Wymiana źródła światła musi być bardzo łatwa a zarazem bezpieczna.
Stosowane najczęściej w parkach, skwerach, osiedlach, drogach lokalnych o małym natężeniu ruchu. Oprawy parkowe mają inną konstrukcję niż oprawy uliczne. Jest to oświetlenie, gdzie funkcjonalność nie jest najważniejszym elementem.
Oprawy tego typu montuje się na niskich słupach, nasadzane bezpośrednio, montowane odwrotnie lub na wysięgnikach do ścian budynków lub słupów. Klosz oprawy parkowej pełni zarówno funkcje dekoracyjne, jak i rozpraszające światło. Niestety w Polsce bardzo często są stosowane tzw. kule mleczne. Rozwiązanie to ma wiele wad. Nie dość, że klosz tego typu pochłania dużą ilość światła, to oprawa świeci w górną półprzestrzeń i zamiast świecić na drogę lub chodnik świeci w okna budynków. Dodatkowo takie rozwiązania powodują tzw. zanieczyszczanie światłem. Wykorzystując elementy optyczne działamy efektywnie i dostarczamy światło do tych przestrzeni, które tego potrzebują. Osprzęt oświetleniowy najczęściej znajduje się tuż nad elementem montażowym, w osłonie. Bezpośrednio do osprzętu jest montowane źródło światła, a następnie raster lub inny układ optyczny. Część rozwiązań daje możliwość dostępu do źródła światła i osprzętu bez konieczności zdejmowania klosza. Rozwiązanie to jest nie tyle praktyczne, co efektywne. Pozwala na uzyskiwanie lepszej sprawności i dodatkowe wykorzystywanie różnych rozsyłów światła, w tym nawet optyki typowo ulicznej.